Albert William Cox

Graveyard / Begraafplaats: Gemeentelijke Begraafplaats Woensel "De Oude Toren"
Location / Locatie: KK grave 56

Militairy Service / Krijgsdienst: Royal Air Force Volunteer Reserve
Rang: Flight Sergeant
Regiment: 35 Sqdn.
Number / Nummer: 1314241


Age / Leeftijd: 21
Date of death / Overlijdensdatum: 23/05/1944
Place of death / Overlijdensplaats: Vessem

Zoon van William en Florence Rose Cox uit Parkstone; Dorsetshire.

Artikel over de crash in het Eindhovens Dagblad van zaterdag 8 september 2018

De crash van een Brits gevechtsvliegtuig deed Vessem in mei 1944 op zijn grondvesten schudden. Drie van de acht inzittenden overleefden de crash. Een van hen, piloot Ernest Holmes (97), keert binnenkort terug op de plek van de crash.

De dauw staat nog op het gras als Netty (‘Netje’) van der Heijden op 23 mei 1944 op haar fiets stapt om de koeien te melken. In de verte doemt een schim op. Een man in een pilotenuniform loopt uitgeput en hongerig door Netersel, verkleumd na een hele nacht lopen. Het is Royal Air Force-piloot Ernest ‘Ernie’ Holmes (22), afkomstig uit het Engelse Hebburn on Tyne.

Wanneer Netty hem beleefd begroet met ‘Goedemorgen’ verstaat hij dat als ‘Good morning’. Holmes waant zich daardoor – voor een split second – weer even in zijn eigen Engeland. Maar in het Kempische landschap waar hij ongewild in terecht is gekomen, is zijn moederland ver weg.

Een paar uur daarvoor – rond half twee in de nacht – wordt Holmes verrast door een Duitse nachtjager die zijn vliegtuig, een Avro Lancaster Mk III van het 35ste squadron van de RAF, vol weet te treffen. De Britse piloot is met zijn zevenkoppige bemanning op weg naar huis na een serie bombardementen op Dortmund.

Als de motoren in brand staan, geeft Holmes aan zijn crewleden drie keer het commando om het vliegtuig te verlaten. Veel meer tijd heeft hij niet. Een grote explosie volgt. De bemanning wordt het vliegtuig uitgeslingerd. Brokstukken van de bommenwerper komen terecht bij het Molenbroek, een moerassig weiland tussen Vessem en Middelbeers.

Holmes ontwaakt niet veel later in het drassige Vessemse gras. Met alleen een bloedende lip. De parachute is zijn redding geweest, samen met zijn helm.

Later zal blijken dat vijf bemanningsleden om het leven zijn gekomen. Zij worden na een paar dagen begraven op de algemene begraafplaats in Woensel. Drie mannen overleven de crash. Naast Holmes zijn dat bommenrichter Derrick Coleman (19 jaar) en radio-telegrafist Frank Tudor (21).

Holmes, inmiddels 97, is de enige van de drie overlevenden die nog in leven is. Hij woont tegenwoordig in het Schotse Perth, samen met zijn echtgenote die hij al tijdens de oorlog ontmoette. De crash en de momenten erna staan hem nog helder voor de geest. ,,De eerste momenten was ik vooral bang, en verbaasd dat ik het overleefd had. Maar toen nam de militaire discipline het van mij over.”

De eerste stap van de militaire procedure bij een vliegtuigcrash schiet hem dan ook al snel te binnen: op zoek gaan naar andere bemanningsleden die nog in leven zijn. Maar dat blijkt een heilloze missie, omdat zijn collega-vliegeniers over een groot gebied terecht zijn gekomen. En Holmes weet ook dat hij geen seconde te verliezen heeft, omdat de Duitsers elk moment voor zijn neus kunnen staan.

Holmes besluit het op een lopen te zetten en weet tegen het ochtendgloren Netersel te bereiken. ‘Netje’ is zijn (eerste) reddende engel. Ze brengt hem naar de boerderij van haar familie, waar meerdere onderduikers zitten. Daar verblijft hij enkele weken.

Holmes heeft ondanks de voortdurende dreiging die hem boven het hoofd hangt, warme herinneringen aan deze tijd. ,,Ik had goede gesprekken met een student die daar ook woonde en Engels sprak. Samen met de man des huizes (Fons van der Heijden) dronken we Schotse whisky om de invasie in Normandië te vieren (die plaatsvond tijdens Holmes’ verblijf in Netersel, red.). Ik blijf hun altijd dankbaar dat ze me bescherming boden, terwijl ze daarmee hun eigen leven op het spel zetten.”

Holmes zou de 23ste onderduiker zijn die Fons van der Heijden onderdak gaf. Tragisch genoeg wordt zijn redder in nood in september 1944 gefusilleerd door de Duitsers, voor zijn hulp aan een gewonde Amerikaanse piloot.

Holmes duikt na zijn vertrek uit Netersel nog op diverse andere locaties onder, met hulp van de ondergrondse beweging. Zo leeft hij zelfs korte tijd in een gat in de grond in het bos, vlak bij een klooster in Moergestel. Coleman, één van de andere drie overlevenden, weet zich aanvankelijk te verbergen in de omgeving tussen Middelbeers en Westelbeers. Na allerlei omzwervingen belandt hij eveneens in Moergestel, waar hij wordt herenigd met Holmes. Uiteindelijk komen de twee in Antwerpen terecht, waar zij door verraad in handen van de Duitsers komen.

Tudor meldt zich al op de dag van de crash bij de marechaussee in Middelbeers. Hij heeft weinig keuze, aangezien hij gewond is geraakt (een beenbreuk en hersenschudding) en dringend medische hulp nodig heeft. Tudor komt uiteindelijk in een ziekenhuis van de Luftwaffe terecht.

Voor de drie overlevenden van de crash volgt daarna een lijdensweg van bijna een jaar in verschillende krijgsgevangenkampen in Polen en Duitsland. Holmes verklaart later hier hardhandig te zijn ondervraagd: hij wordt meermaals bedreigd met de dood. De crash heeft hiermee een lange nasleep gekregen, die zijn sporen heeft achtergelaten in zijn leven.

De Brit zette zijn carrière als piloot voort. Aanvankelijk bij de RAF en later als vlieginstructeur, totdat zijn zicht zo verslechterde dat hij het vliegen moest opgeven.

Ook nu nog is Holmes veel met de geschiedenis bezig. ,,Dit blijft een litteken. Ik heb momenten waarop ik weer wordt teruggeworpen in de tijd, met levendige herinneringen.”

In het weekend van 29 september 2018 zal hij samen met zijn familie terugkeren op de plek van de crash. Dan wordt daar een gedenkteken onthuld. Het is een initiatief van Bart Beex, Kees Huybers en Ad van Zandvoort van een speciale werkgroep van heemkundevereniging De Hooge Dorpen (Vessem, Wintelre en Knegsel).

Van Zantvoort en René Poierrié zijn daarnaast bezig een boek te schrijven over crashes van geallieerde bommenwerpers tijdens de Tweede Wereldoorlog in de regio. De Vessemse crash zal hierin eveneens aan bod komen.

Holmes kijkt uit naar de onthulling van het monument. ,,Al zal het wel heel emotioneel worden. Ik zal zeker een paar tranen laten.”


Related / Gerelateerde
Alistair Stuart Mclaren - Sergeant
John Kennedy Stewart - Flight Lieutenant
Harold Thomas Maskell - Flying Officer
John Robert Cursiter - Sergeant

Additional information?

Graves Foundation Brabant is continuously looking for possible new additional information on the grave of the person.
If you are in possession of pictures, facts or stories about this particular grave or person and you want to share this with us, do not hesitate to click on the link below.
Click to share additional information.

Aanvullende informatie?

De Gravenstichting Brabant is continue op zoek naar mogelijk nieuwe aanvullende informatie over het graf of de persoon.
Bent u in het bezit van foto's, weetjes of verhalen over dit specifieke graf of de persoon en bent u bereid om dit met ons te delen, aarzel dan niet en klik op onderstaande link.
Klik hier om aanvullende informatie te delen.
Totaal aantal graven
689
Totaal geadopteerd
19


Laatste updates
Alleyn, F.R.
Lawrence, E.C.
Watt, D.H.
Gwillam, D.V.
Lillywhite, R.F.
Naylor, H.J.
Goffin, R.W.
Guerrier, G.
Ross Thomson, H.A.
Checketts, F.R.W.

Share This